Nuffnang Advertisment

Followers

Wednesday, 15 April 2015

SUMBANGAN AL-MAS’UDI KEPADA PERKEMBANGAN TAMADUN MANUSIA

PENGENALAN

Al-Mas’udi atau Abu Hassan Ali Bin Hussain bin Ali Al-Mas’udi dilahirkan pada tahun 895 Masihi di Baghdad. Beliau berbangsa Arab dari keturunan sahabat Nabi Muhammad S.A.W. iaitu Abdullah bin Masud.

Al-Mas’udi merupakan seorang pengembara dan  ahli pelayaran yang banyak berjasa dan beliau banyak memberikan sumbangan dalam bidang sejarah, geografi, muzik, ilmu fizik, pelayaran dan lain-lain.

Beliau telah mengembara hampir ke seluruh dunia. Pada tahun 915 Masihi, Al-Mas’udi memulakan pengembaraan ke Parsi, kemudiannya ke India, Sri Lanka, Indo China dan China. Dalam perjalanan pulang dari negara-negara berkenaan, beliau telah singgah di Pulau Madagaskar, Zanzibar dan Oman.


Sumbangan  Al-Mas’udi  Terhadap  Perkembangan Tamadun Manusia:

Bidang Geografi

Beliau telah menghasilkan karya agung – Muruj al – Dhahab Wa – Maadin al – Jawahar yang boleh dianggap sebagai sebuah ensikopedia geografi. Buku ini merupakan gabungan geografi fizikal dengan geografi kemanusiaan.

Beliau telah menggabungkan ilmu geografi dengan ilmu sejarah agar karyanya itu dapat dimanafaatkan oleh orang ramai. Karya beliau menjadi rujukan penting di kalangan penuntut-penuntut akademi di Eropah.

Pandangannya mengenai iklim yang dipengaruhi oleh planet mempunyai pengaruh yang rapat dengan sikap manusia. Pandangan al-Masudi ini adalah mengukuhkan teorinya iaitu teori Determinisme Alam Sekitar. Al-Masudi berpendapat, iklim pertama dipengaruhi oleh Venus (Status), iklim kedua dipengaruhi oleh Zuhal dan iklim ketujuh dipengaruhi oleh Bulan. Jesteru itu, matahari dan bulan dikatakan menentukan nasib orang. Orang sebelah utara mempunyai bakat dalam peperangan manakala orang di bahagian selatan pula bersifat lebih tafakur kerana aman damai.

Al-Masudi juga membahagikan bumi kepada dua garisan iaitu garisan bujur dan garisan lintang. Penentuan garis-garis tersebut menentukan waktu, sifat iklim dan kedudukan. Ilmu ini menjadi asas kepada ilmu pelayaran.

Beliau juga cuba mengaitkan di antara fenomena alam semula jadi dengan kehidupan manusia. Misalnya beliau mengatakan perwatakan serta gaya hidup orang-orang Arab Badwi adalah berkait dengan kualiti alam sekitarnya yang tulen. Al-Masudi juga berpendapat bahawa iklim turut mempengaruhi keadaan fizikal sesuatu kaum. Contohnya, kulit orang Turki yang tinggal di Utara India. Beliau membincangkan dan menganalisis budaya masyarakat setempat secara sosiologikal dan antropoligikal. Dengan ini beliau turut menyumbang kepada asas ilmu sosiologi dan antropologi.

Ilmu Pelayaran

Al-Masudi juga turut memberikan sumbangan dalam bidang Ilmu pelayaran. Misalnya beliau menyelesaikan masalah yang dialami oleh pelaut serta ahli pelayaran mengenai nama-nama laut yang ditemui ketika mereka belayar. Dalam hal ini, beliau telah memberi gambaran dan fakta sebenar mengenai lautan dari Teluk Parsi ke Laut China.

Beliau juga membetulkan kefahaman pelaut-pelaut yang beranggapan bahawa setiap laut adalah terpisah dan berasingan. Al-Masudi menegaskan bahawa lautan adalah bersambungan antara satu sama lain seperti Lautan Hindi, Laut China, Laut Parsi, Laut Rom dan Laut Syria adalah bersambungan antara satu sama lain.

Seterusnya al-Masudi berpendapat bahawa jarak antara benua Eropah dengan negara China adalah setengah lingkungan bumi. Pendapat beliau diterima.

Menggabungkan ilmu sejarah dan geografi sebagai disiplin ilmu.

Membuat penekaan kepada geografi tempatan khasnya di India mengenai kehidupan masyarakat dan tumbuh-tumbuhan.

KESIMPULAN

Al-Mas’udi merupakan tokoh yang banyak memberikan sumbangan dalam bidang geografi dan pelayaran. Dalam bidang sejarah, beliau dikenali oleh masyarakat Arab sebagai Herodotus dan Plinius kerana membuat revolusi dalam ilmu sejarah.

Al-Mas’udi bukan sahaja berbakat daham bidang pengembaraan, tetapi juga terkenal sebagai sejarawan, ahli geografi dan fizik yang telah meninggalkan ilmu pengetahuan yang tidak ternilai mengenai perjalanan, sejarah, geografi, muzik dan pelbagai pengetahuan lain.

Dalam pengembaraan pula beliau banyak membuat penemuan, pemerhatian dan penyelidikan terutamanya kedudukan laut. Manakala dalam bidang geografi pula, beliau turut menyum­bang beberapa pendapat dan pandangan yang bernas tentang beberapa teori iaitu hasil pemerhatian dan kajiannya terhadap faktor persekitaran dan keadaan masyarakat yang hidup di bawah pengaruh faktor fizikal tersebut.
 


Tuesday, 14 April 2015

SUMBANGAN AL-KHAWARIZMI SEBAGAI TOKOH ILMUAN ISLAM

Nama sebenar al-Khawarizmi ialah Muhammad Ibn Musa al-khawarizmi. Selain itu beliau dikenali sebagai Abu Abdullah Muhammad bin Ahmad bin Yusoff. 

Al-Khawarizmi telah dikenali di Barat sebagai al-Khawarizmi, al-Cowarizmi, al-Ahawizmi, al-Karismi, al-Goritmi, al-Gorismi dan beberapa cara ejaan lagi.

Beliau telah dilahirkan di Bukhara.  Pada tahun 780-850M adalah zaman kegemilangan al-Khawarizmi. Beliau berketurunan Parsi.

Ada yang mengatakan al-Khawarizmi hidup sekitar awal pertengahan abad ke-9M.  Sumber lain menegaskan beliau di Khawarism, Usbekistan pada tahun 194H/780M dan meninggal tahun 266H/850M di Baghdad. Tarikh kelahiran dan kematian beliau yang tepat tidak dapat diketahui.

Al-Khwarizmi merupakan seorang tokoh Islam yang berpengetahuan luas dalam bidang falsafah, logik, aritmetik, geometri, muzik, kejuruteraan, sejarah Islam dan kimia.

Semasa pemerintahan Khalifah al-Makmun (813-833 M) di Baghdad, al-Khwarizmi telah memberikan sumbangan-nya yang cukup besar sehingga beliau dinobatkan sebagai Ahli Falak Diraja.

Beliau lebih dikenali sebagai seorang ahli sains Islam terulung dalam bidang matematik, astronomi dan geografi.

Antara karya yang disumbangkan oleh al-Khwarizmi sepanjang hidupnya ialah Mafatih al-Ulum’, Al-Mukhtasar fi Hisab al-Jabar wa al-Muqabalah, Al-Jabr wa al-Muqabalah, Al-Jami wa al-Tafsir bi Hisab al-Hind, dan Hisab al-Jabr wa al-Muqabalah.

SUMBANGAN
AL-KHWARIZMI

BIDANG MATEMATIK

Mempunyai kepakaran dalam ilmu matematik dan diiktiraf oleh pemerintahan Abbasiyah seperti Khalifah al-Ma’mum dan Khalifah Harun al-Rashid.

Beliau telah dilantik sebagai pakar matematik dan ahli akademik matematik di Baitul Hikmah oleh Khalifah Harun al-Rashid. Beliau juga dilantik sebagai Pengarah Arkib Buku di perpustakaan istana oleh Khalifah al-Ma’mum.

Bertindak mengemaskinikan sistem perpustakaan dengan menambah indeks buku-buku di perpustakaan, mengetuai serta mengawasi kerja penterjemahan buku-buku matematik dalam bahasa Yunani.

Beliau turut dilantik sebagai astronomi dan bertugas di balai cerap di Baghdad oleh Khalifah al-Ma’mum.

Sumbangan terbesar beliau ialah memperkenalkan sistem nombor yang digunakan sehingga kini iaitu 0,1,2,3,4,5,6,7,8, dan 9. Angka-angka ini menggunakan simbol-simbol tertentu dan mewakili nilai-nilai tertentu seperti yang digunakan oleh penduduk timur Arab.

Al-Khwarizmi merupakan orang pertama memperkenalkan angka sifar dan perpuluhan dalam ilmu matematik.  Penggunaan angka inilah akan terbitnya nombor yang mencapai infiniti. Hasilnya, ilmu matematik semakin berkembang meliputi operasi kuasa, log, kosinus dan sebagainya.

Al-Khwarizmi juga dikenali sebagai Bapa al-Jabar setelah memperkenalkan jurusan aritmetik dengan penggunaan simbol yang mewakili nombor dan nilai (pembolehubah).

Hasilnya banyak masalah pengiraan yang dihadapi oleh masyarakat Islam dapat diatasi. Buku kaedah aritmetik al-Jabar ini telah diterjemahkan ke bahasa Latin dan telah menjadi rujukan di universiti-universiti di Eropah pada abad ke-12 M - ke-13 M.

Beliau berjaya mencipta ilmu baharu yang belum pernah dicipta oleh pakar-pakar matematik sebelumnya seperti istilah-istilah baharu dalam ilmu aritmetik. Antaranya ialah istilah pemboleh ubah kuasa dua (x²), pemboleh ubah (x) dan pemalar (c) yang digunakan sehingga kini.


BIDANG ASTRONOMI

Merupakan seorang Ahli Falak Diraja dan sangat berjasa dalam bidang falak (astronomi) pada zaman Khalifah al-Ma’mun di Baghdad.

Tokoh pertama yang menyediakan takwim Islam yang bertajuk Zij al-Sindhind yang berdasarkan astronomi India dan terdapat jadual kedudukan matahari, bulan, bintang dan planet-planet.

Beliau juga telah mengkaji pelbagai aspek dari sudut gerhana sehingga ke fasa-fasa bulan. Antara hasil (sumbangan) ialah membuat penyemakan dan memperkemaskan semula ilmu astronomi dan membetulkan pelbagai pandangan Ptolemy.

Beliau juga telah menghasilkan peta dunia pertama yang diterokai pada masa itu. Selain itu, beliau juga telah menghitung isi padu dan ukur lilit bumi, mencipta alat penentu kedudukan bintang, sukatan masa dan jam matahari.

Beliau juga telah menulis sekurang-kurang dua Zij (buku/makalah) berkaitan dengan astronomi ketika bertugas di perpustakaan istana.

Makalah pertama mengenai alat yang dapat menunjukkan waktu dengan bayangan matahari (jam matahari). Alat ini diperbuat drp batu marmar (ruhkamat) yang digunakan utk mengenal pasti waktu solat.

Makalah kedua mengenai sejenis alat ukuran astronomi yang dipanggil sebagai astrolab. Bidang astronomi sangat berkaitan dgn pengiraan, oleh itu ilmu al-Jabar yang diperkenalkan oleh al-Khwarizmi sangat berguna.

Sebagai contoh alat pelayaran iaitu kuadran dan astrolab. Kuadran digunakan utk menyukat sudut dan altitud ketika belayar. Manakala astrolab pula digunakan utk mengukur waktu, ketinggian gunung dan kedalaman perigi.


GEOGRAFI

Saintis pertama yang melakar peta dunia pada tahun 830 M iaitu 10 tahun sebelum beliau meninggal dunia.

Menghasilkan beberapa kertas kerja tentang ilmu geografi dan menghasilkan tulisan yang bertajuk Kitab Surat al-Ard (The Image of Earth) iaitu buku tentang rupa muka bumi.

Kitab ini adalah rujukan dan versi pembetulan kertas kerja Ptolemy tentang Geografi. Kitab ini dihasilkan semasa menjalankan tugas utk mengetahui kedudukan bumi dan keluasannya, mengukur garis latitud dan longitud secara lebih tepat semasa bertugas di balai cerap di Baghdad.

Beliau telah mengemukakan beberapa koordinat tempat di Laut Mediterranean, Asia dan Afrika berdasarkan buku yang ditulis oleh Ptolemy.

Kitab ini lengkap dgn carta-carta astronomi yang melakarkan pergerakan bintang di langit. Kita ini juga menerangkan dan membuktikan pandangan sarjana Yunani (Ptolemy) tentang jarak antara negara-negara.


Contoh Soalan:
Sejauhmanakah sumbangan al-Khwarizmi dalam bidang matematik sebagai tokoh seorang ilmuan Islam.


Monday, 13 April 2015

SUMBANGAN TOKOH NASIONALISME DI MESIR


Nasionalisme bermaksud satu gerakan kesedaran di kalangan rakyat tempatan untuk membebaskan tanah air mereka daripada penjajah. Gerakan nasionalisme di Mesir mencapai kemuncaknya ketika dijajah oleh Perancis dan diikuti oleh British. Punca kebangkitan gerakan  nasionalisme disebabkan ancaman atau  penguasaan terhadap ekonomi dan politik oleh kuasa-kuasa Barat tersebut.

Kesedaran timbul dalam kalangan pemikir Islam untuk menghalang imperialisme Barat dan menjaga kesucian agama Islam  itu sendiri.


Taha Husayn

Taha Husayn merupakan tokoh sastera Mesir yang terkenal dan juga antara penulis Mesir yang cukup berpengaruh pada kurun ke-20 M.  Beliau dilahirkan pada 1889M di Maghaghah, Mesir. Mendapat pendidikan awal di kuttab sebelum melanjutkan pelajaran tinggi di Universiti al-Azhar dalam bidang penagjian Islam dan Kesusasteraan.

Pada tahun 1914 M, beliau memperoleh Ijazah Kedoktoran daripada Universiti Kaherah dan menjadi Pensyarah Kesusasteraan Arab di universiti tersebut. Seterusnya pada tahun 1919, beliau dilantik sebagai profesor.

Pada tahun 1926 M, beliau menghasilkan  tulisan yang berjudul  Fi al-Shi’r al-Jahili yang mendapat kritikan hebat. Walaupun beliau banyak menghasilkan  novel dan esei, namun beliau lebih dikenali dengan karya autobiografinya berjudul al-Ayyam (The Days). Karya tersebut telah diterbitkan pada tahun 1932.

Pada tahun 1950 M, beliau dilantik sebagai Menteri Pendidikan dan memainkan peranan yang cukup besar dalam mempertingkatkan aspek pendidikan di Mesir. Bagi meningkatkan taraf hidup rakyat, beliau  menyarankan agar pendidikan diberikan secara percuma kepada rakyat Mesir. Hal ini kerana pendidikan mampu melahirkan golongan cerdik pandai yang boleh mengubah landskap masyarakat di Mesir.

Hasil-hasil karya Taha Husayn boleh dilihat dalam beberapa kategori, iaitu pengajian Arab dan Kebudayaan, Kesusassteraan Islam, karya fiksyen yang menjadi refleksi sosial masyarakat yang mengkritik masalah kemiskinan dan kejahilan serta penulisan berbentuk politik.

Antara karyanya seperti Wednesday Talk, The Sufferers:Stories and Polemics, A Man of Letters dan An Egyptian Childhood.

Najib al-Kilani

Najib al-Kilani merupakan antara sasterawan dan pemuisi Mesir yang terkenal dan berperanan mengasaskan kesatuan Rabitah Adab al-Islami al-Alamiyyah, iaitu satu gerakan yang merintis kepada  hasil karya yang dianggap sebagai kesusasteraan Islam.

Beliau telah melanjutkan pengajian di Fakulti kedoktoran. Ketika di universiti, beliau dituduh terlibat sebagai anggota Ikhwan al-Muslimin dan dipenjarakan selama beberapa tahun.

Disamping bekerja sebagai doktor, al-Kilani juga menulis puisi, cerita pendek, novel dan naskah teater. Karya-karya beliau  lahir daripada penghayatan nilai-nilai kemanusiaan, persaudaraan dan cinta .

Lebih daripada 70 buah novel dan buku cerita yang ditulis oleh beliau memaparkan pembelaan terhadap kaum yang lemah dan teranianya serta melawan kezaliman dan kebatilan. Belaiu juga berusaha menonjolkan peranan golongan ulama dan ilmuan dalam karya-karyanya. Antara karya-karya beliau  ialah seperti al-Tariq al-Tawil (Jalam Panjang), Dumu’al-Amir (Air Mata Pemimpin) dan sebuah antologi cerpen Sejarah Islam

Cerpen-cerpen beliau yang lain mengangkat fenomena sosial di Mesir, Syria dan beberapa buah negara Timur Tengah ialah seperti Umar Yazhar fi al-Quds, Layali Turkistan. Beliau turut menulis berkaitan sastera seperti al-Islamiyyah wa al-Mazahib al-Adabiyyah  dan naskah teater berjudul  ala’ Aswar Dimashq.

Aliran sastera Islam yang begitu kuat dalam pelbagai penulisannya, terutama novel dan cerpen tidak menghalang karya tersebut untuk diterjemahkan ke dalam pelbagai bahasa seperti Indonesia, Inggeris, Jerman, Perancis dan Urdu yang pastinya akan membawa kepada penularan idea-ideanya ke seluruh ceruk rantau.

Idea-ideanya yang membangkitkan semangat nasionalisme telah menyebabkan beliau beberapa kali di seret ke penjara.

Beliau telah menulis tidak kurang daripada 40 buah  novel, empat koleksi cerita bersiri, lapan buah puisi, beberapa buah buku  kritikan sastera dan sekurang-kurangnya 30 buah buku yang merangkumi  pelbagai aspek dalam Islam. Karya beliau banyak menyentuh pelbagai aspek dalam kehidupan manusia, terutama kedudukan umat Islam yang ditindas oleh penjajah Barat.


KESIMPULAN

Kemunculan penulisan berbentuk kreatif dan ilmiah yang dicetuskan oleh penulis-penulis seperti Taha Husayn dan Najib al-Kilani sesungguhnya menjadi inspirasi kepada kebangkitan golongan nasionalis di Mesir.

Kaedah tersebut merupakan satu cara ‘lembut’ yang digunakan oleh barisan pejuang nasionalis bagi menentang British dan sekutu-sekutunya dengan harapan kemerdekaan akan diperoleh kelak.



LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...